Historia obrotu gotówkowego

Biznes Finanse

W zamierzchłych czasach definicja pieniądza nie była nikomu znana – transakcję pieniężną zastępowała wymiana towaru za towar. Definicja pieniądza została wprowadzona w życie dopiero w procesie rozwoju gospodarki i cywilizacji.

Przez coraz większą wygodę społeczeństwa pieniądz ewoluował z wymiany barterowej, przez monety z cennego kruszcu po lekkie banknoty. Pieniądze są towarami uznanymi w wyniku ogólnej zgody jako środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Mówiąc prosto: pieniądze nie są wśród nas od dziś i nie zapowiada się, aby pieniądze mogły zniknąć z naszych kieszeni – można jedynie „skoncentrować” ich wielkość w kieszeni do wymiarów małej, plastikowej karty płatniczej.

Historia pieniądza – od starożytności do współczesności

1. Wymiana towaru za towar była pierwszym systemem ekonomicznym społeczeństw nie posiadających i nie znających jeszcze pojęcia pieniądza. W kulturach pierwotnych pieniądz jako pojęcie nie istniało w ogóle. Warunkiem zachowania prawidłowej wymiany towaru za towar było określenie wartości towaru. Jeśli wartość danych towarów różniła się zbytnio, wtedy nie zachodziła transakcja wymienna, ponieważ była po prostu niesprawiedliwa. Z początku stosowania tego sposobu płatności nikt nie orientował się, że wartość towarów jest różna i nie pozwala zaspokoić w tym samym stosunku wszystkich potrzeb. Wymiana towaru za towar była uciążliwa, więc nasunął się pomysł stosowania pośredników wymiany. Ten sposób wymiany dóbr był przyjęty aprobatą społeczeństwa, ponieważ zaspokajał podstawowe potrzeby biologiczne. Zaostrzyły się dwie ważne czynności: kupno i sprzedaż.

2. Podczas rozwoju gospodarki, ale i coraz szybszego rozwoju cywilizacji miejsce wymiany produktów konsumpcyjnych zaczęły zajmować metale – z początku nieszlachetne (żelazo, brąz, miedź) potem szlachetniejsze (rzadko platyna, częściej złoto i srebro). Jako, że metal utrzymuje większość trwałość od wszystkich towarów konsumpcyjnych stał się formą pieniądza. Za decyzją uznania metali za formę płatności stały również rozmiary metali – łatwiej ulegały przewożeniu z miejsca na miejsce, więc ułatwiły również transport. Rozmiary kawałków, czy sztabek metali szlachetnych nie miały identycznych rozmiarów, co z biegiem czasu stało się powodem do udoskonalenia tej formy sprzedaży. Rozdrabianie sztabek metali, by rozmiarami przypominały podobne do siebie wielkości było trafną decyzją. Z początku rozdrobnione metale miały kształty kulek (zarówno spłaszczonych jak i pełnych kul). Później dopiero zaczęto wybijać na tych kulkach pieczęcie władców, królów – wszystkie te zabiegi były stosowane by zminimalizować fałszerstwo (posiadacz „monet” z podobizną miał pewność, że są one prawdziwe). Dzięki tym kuleczkom z cennych kruszców z wybitymi podobiznami dziś mamy nazwę monety.

3. Z czasem wyprodukowanie pieniędzy ze złota i srebra stało się zbyt kosztowne, a ilość metali przestała być wystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania wszystkich ludzi. Pierwszym sposobem zapobiegania braku metali szlachetnych w kieszeniach ludzi było zostawianie wszystkich zasobów pieniężnych u złotników, którzy w zamian za to wydawali kwity depozytowe. Kwity depozytowe funkcjonowały jako aktywa finansowe, pojawiającym się w ewidencji dwóch podmiotów: złotnika oraz posiadacza kwitu. Ta forma wydawania kwitów stała się początkiem pieniądza papierowego. Z biegiem czasu złotnicy zostali bankierami, ponieważ zaczęli emitować coraz więcej takich kwitów. Następnie ustalono bank, który zajmował się emitowaniem banknotów – w większości krajów banki zostały upaństwowione i złączone w centralną władzę monetarną.

4.Przechowywanie banknotów w domu stało się zarówno niewygodne i niebezpieczne, dlatego oddawali swoją gotówkę do banków. Forma rozliczeń bezgotówkowych stała się popularna i najwygodniejsza. Do rozliczeń bezgotówkowych w banku można było zaliczyć: rachunek bankowy na żądanie, gdzie klient mógł wypłacić w każdej chwili pieniądze; oraz terminowe, gdzie pieniądze podjąć można z upływem określonego czasu. Następnie pojawiło się polecenie przelewu – forma rozliczeń gotówkowych przez bank na rachunek osoby ustalonej przez klienta. Z rozwojem technologii pieniądz elektroniczny stał się bardzo popularny. Wpłaty, wypłaty są realizowane poprzez kart magnetycznych czy za pomocą kont internetowych.

Autor artykułu
Artykuł został przygotowany przez redakcję bloga pozabankowiec.pl.
Written by Alicja